Dünyada üç büyük kredi derecelendirme şirkti vardır.(moody's, S&P, Fitch)
Moody's 1837-1841 yılında ABD ekonomisinin büyük çöküşünün ardından başlamıştır.
Ficth 1931 yılında şirketlerin performansını yayınlamaya başlamıştır.
S&P 1941 yılında kurulmuştur.
--Türkiye'de derecelendirme 1997 de SPK tarafından öngörülmüştür. Ülkemizde SPK tarafından yetkilendirilen üç yabancı dört yerli derecelendirme kuruluşu bulunmaktadır.
Bu şirketler belirledikleri kriterleri inceleyerek kredi notları veya sembolleri verilir. Kredi notu için en yükseği AAA dan başlayıp en düşüğü tek C ve D ye kadar değişen çok not katagorisi bulunmaktadır. En yüksek kredi notu, borç faizini düşürerek maliyetleri azaltmakta iken düşük bir kredi notu ise faizi artırarak borçlanma maliyeti yükseltmektedir.
DERECELENDİR KRİTERLERİNİN BAŞLICALARI
1-GSMH trendleri incelenir. İhracatın GSMH etkisi, bütçe açığının etkisi gibi unsurlara bakılır.
2-Ülkenin enflasyon oranına, para arzına, işsizlik oranına, döviz, resmi rezervlere, merkez bankasının etkinliğine gibi unsurlara bakılır.
3-Dış borçlar, ithalatın payı, ihracatın payına bakılır
4-Siyasi risk kriterlerine bakılır
Türkiye’nin Kredi Notlarının Gelişimi
Tarih
|
S&P
|
Moody’s
|
Fitch
|
1992
|
BBB (durağan)
|
Baa3
| |
1994
|
B+ (durağan)
|
Ba3
|
B
|
1995
|
B+ (durağan)
|
Ba3
|
BB-
|
1996
|
B (durağan)
|
Ba3
|
B+
|
1997
|
B (durağan)
|
B1
|
B+
|
1998
|
B (pozitif)
|
B1
|
B+
|
1999
|
B (pozitif)
|
B1 (pozitif)
|
B+
|
2000
|
B+ (durağan)
|
B1 (pozitif)
|
BB-
|
2001
|
B-(durağan)
|
B1 (negatif)
|
B (negatif)
|
2002
|
B-(durağan)
|
B1 (negatif)
|
B (durağan)
|
2003
|
B+ (durağan)
|
B1 (durağan)
|
B (pozitif)
|
2004
|
BB – (durağan)
|
B1 (durağan)
|
B + (pozitif)
|
2005
|
BB – (durağan)
|
Ba3 (durağan)
|
BB – (pozitif)
|
2006
|
BB – (durağan)
|
Ba3 (durağan)
|
BB – (pozitif)
|
2007
|
BB – (durağan)
|
Ba3 (durağan)
|
BB – (durağan)
|
2008
|
BB – (negatif)
|
Ba3 (durağan)
|
BB – (durağan)
|
2009
|
BB – (durağan)
|
Ba3 (pozitif)
|
BB + (durağan)
|
2010
|
BB (pozitif)
|
Ba2 (pozitif)
|
BB + (durağan)
|
2011
|
BB (pozitif)
|
Ba2 (pozitif)
|
BB + (durağan)
|
2012
|
BB + (durağan)
|
Ba1 (pozitif)
|
BBB - (durağan)
|
2013
|
BB + (durağan)
|
Baa3 (durağan)
|
BBB - (durağan)
|
2014
|
BB + (negatif)
|
Baa3 (negatif)
|
BBB - (durağan)
|
2015
|
BB + (negatif)
|
Baa3 (negatif)
|
BBB - (durağan)
|
2016
|
BB (durağan)
|
Ba1 (durağan)
|
BBB - (negatif)
|
2017 Ocak
|
BB (negatif)
|
Ba1 (durağan)
|
BB + (durağan)
|
sonuç:borçlanma maliyetinin daha düşük olup avantaj sağlanmakta,yatırımcıların önü açılmakta fikir sahibi olmarını sağlamaktadır.Bu durumdan dolayı kredi derecelendirme kuruluşları piyasalarda önemlimli aktör haline gelmiştir.Kredi dercelendirme kritirlerinin ve unsurlarının yanında subjektifleride herzaman tatışılır bir konu haline gelimiştir şeffaflığı tartışılmaktadır.
*Türkiye'deki ekonomik boyut ve verimliliğine bakıldığında daha iyi bir kredi notlarını hak ederken,politik ve demokratik istikrarın istenilen düzeyde olmaması,kurlardaki aşırı hareketlilik, TCMB etki altında bırakılması gibi bir çok sayabileceğim nedenlerden dolayı Türkiye'nin kredi notunu olumsuz etkilemektedir.
*2016 yılı enflasyon oranı % 8,53 *2016. İşsizlik oranı %11,1
*S&P BB(NEGATİF),MOODY'S Ba1(DURAĞAN),FİTCH BB+(DURAĞAN)
Yararlandığım kaynakçalar:
Mahfi Eğilmez tablolar 1-2
Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2010 Cilt: 47 Sayı:544
Ş. KALAYCI - Y. DEMİR - İ. Y. GÖK
Ş. KALAYCI - Y. DEMİR - İ. Y. GÖK

Yorumlar
Yorum Gönder